Trẻ bị sâu kẽ răng: Dấu hiệu, cách xử lý và phòng ngừa

Trẻ bị sâu kẽ răng là gì?

Sâu kẽ răng là tình trạng tổn thương do sâu răng xảy ra ở mặt bên của răng, tại vùng giữa hai răng liền nhau. Tình trạng này có thể xuất hiện ở răng cửa hoặc răng hàm, trên cả răng sữa và răng vĩnh viễn.

Đây là vị trí bàn chải khó tiếp cận đầy đủ. Khi mảng bám không được làm sạch, vi khuẩn sử dụng đường trong thức ăn, đồ uống để tạo axit, làm mất khoáng và dần phá hủy mô răng. Do nằm ở vị trí khuất, sâu kẽ răng có thể khó phát hiện bằng mắt thường. Vì vậy, mặt ngoài của răng trông còn nguyên hoặc trẻ chưa kêu đau không đủ để khẳng định vùng kẽ răng khỏe mạnh.

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị sâu kẽ răng

Cha mẹ nên chú ý nếu răng của con xuất hiện thay đổi về màu sắc, hình dạng hoặc trẻ có biểu hiện khó chịu khi ăn uống.

Kẽ răng xuất hiện vùng đổi màu hoặc lỗ khuyết

Những dấu hiệu có thể gặp gồm:

• Vùng trắng đục gần kẽ răng.

• Chấm nâu hoặc đen ở mặt bên của răng.

• Lỗ khuyết giữa hai răng, mép răng bị sứt hoặc vỡ.

• Thức ăn thường mắc lại ở cùng một vị trí.

Tuy nhiên, màu sắc chỉ là dấu hiệu gợi ý. Không phải mọi vết đen đều là sâu răng và không thể xác định độ sâu của tổn thương chỉ bằng cách quan sát tại nhà.

Trẻ ê buốt, đau hoặc thay đổi cách ăn nhai

Bên cạnh hình ảnh trên răng, cách con ăn uống có thể gợi ý rằng trẻ đang khó chịu. Chẳng hạn, con kêu ê khi ăn đồ ngọt, uống nước lạnh, tránh nhai một bên hoặc đang ăn lại dừng vì đau. Với trẻ chưa biết mô tả rõ, cha mẹ có thể chỉ nhận thấy con quấy khóc khi chải đến một vùng răng nhất định.

Vì sao trẻ dễ bị sâu kẽ răng?

Chải răng đều và làm sạch đầy đủ là hai việc chưa hẳn giống nhau, nhất là với trẻ nhỏ còn đang tập thao tác.

Với trẻ nhỏ, những thói quen dưới đây có thể khiến việc kiểm soát mảng bám và bảo vệ men răng kém hiệu quả.

Vùng kẽ răng chưa được làm sạch đầy đủ

Bàn chải có thể làm sạch các mặt răng dễ tiếp cận nhưng khó đi hết vào vùng tiếp xúc giữa hai răng. Nếu trẻ tự chải quá nhanh hoặc chưa được hỗ trợ làm sạch kẽ, mảng bám vẫn có thể tồn tại ở đó. Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ, cha mẹ nên bắt đầu dùng chỉ nha khoa làm sạch cho trẻ khi có hai răng chạm nhau

Ăn vặt hoặc uống đồ có đường nhiều lần

Thói quen ăn uống cũng góp phần vào quá trình này. Không chỉ lượng bánh kẹo, mà việc ăn vặt liên tục hoặc nhấp đồ uống có đường trong thời gian dài cũng khiến răng nhiều lần tiếp xúc với axit do vi khuẩn tạo ra. Bởi vậy, chăm sóc răng cho con cần đi cùng việc điều chỉnh các bữa phụ và đồ uống hằng ngày

Ngậm bình khi ngủ

Để trẻ ngủ với bình sữa hoặc đồ uống có đường làm tăng nguy cơ sâu răng. Cha mẹ nên cho trẻ uống xong bình trước khi ngủ và duy trì vệ sinh răng phù hợp. Với những băn khoăn về cữ bú đêm, nên trao đổi với nhân viên y tế để điều chỉnh theo tuổi và nhu cầu dinh dưỡng của trẻ.

Chưa sử dụng fluoride phù hợp

Fluoride giúp bảo vệ men răng và hỗ trợ kiểm soát sâu răng. Việc lựa chọn sản phẩm, lượng sử dụng và biện pháp bổ sung cần phù hợp với độ tuổi, nguy cơ sâu răng cùng các nguồn fluoride trẻ đang tiếp xúc.

Trẻ bị sâu kẽ răng được điều trị như thế nào?

Sau khi kiểm tra răng, bác sĩ sẽ cân nhắc tổn thương đã tạo lỗ hay chưa, còn bao nhiêu mô răng có thể giữ lại và tủy răng có bị ảnh hưởng không. Từ đó, cha mẹ mới có thể hiểu phương án nào phù hợp với con.

Khi tổn thương còn sớm, chưa tạo lỗ

Ở giai đoạn này, mục tiêu là kiểm soát quá trình sâu răng trước khi mất thêm mô. Bác sĩ có thể hướng dẫn điều chỉnh việc vệ sinh, ăn uống và sử dụng fluoride để hỗ trợ tái khoáng.

Dù chưa cần trám, việc theo dõi vẫn rất cần thiết. Lịch tái khám giúp bác sĩ biết tổn thương đang ổn định hay tiếp tục tiến triển, đồng thời điều chỉnh cách chăm sóc nếu cần.

Khi răng đã có lỗ sâu

Nếu phần răng bị mất cần được phục hồi, trám răng có thể là một lựa chọn. Cách xử lý mô sâu và vật liệu sử dụng phụ thuộc vị trí, mức độ tổn thương, phần răng còn lại cùng khả năng phối hợp của trẻ.

Không phải cứ trám răng là phải lấy tủy trước. Việc có cần điều trị tủy hay không phải dựa vào tình trạng tủy của chiếc răng đó. Nếu con còn nhỏ và cha mẹ đang lo bé chưa thể hợp tác, có thể đọc thêm bài trẻ em 3 tuổi có trám răng được không để chuẩn bị trước buổi khám.

Khi răng mất nhiều mô hoặc tủy bị ảnh hưởng

Với răng mất nhiều mô, bác sĩ có thể cân nhắc chụp răng chuyên dụng cho trẻ em nhằm phục hồi và bảo vệ phần răng còn lại. Nếu tủy đã bị ảnh hưởng, hướng xử trí sẽ phụ thuộc chẩn đoán cụ thể và khả năng bảo tồn răng. 

Nhổ răng chỉ được cân nhắc khi có chỉ định phù hợp. Vì vậy, khi nghe con bị sâu răng, cha mẹ chưa nên vội nghĩ đến phương án này trước khi bác sĩ đánh giá.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám gấp?

Cần liên hệ nha sĩ sớm khi trẻ đau nhiều, sưng nướu hoặc mặt, có mủ hay sốt kèm triệu chứng răng miệng. Áp xe răng cần được điều trị, không nên chờ tự hết.

Nếu trẻ đau nhiều, sưng nướu hoặc mặt, có mủ hay sốt kèm triệu chứng răng miệng, cần liên hệ nha sĩ sớm. Trường hợp khó thở, khó nuốt, khó nói, sưng nhiều trong miệng, sưng đau vùng mắt hoặc khó há miệng rõ rệt cần được đưa đến cơ sở cấp cứu

Cách phòng ngừa sâu kẽ răng cho trẻ

Chải răng hai lần mỗi ngày bằng kem có fluoride

Cha mẹ nên giúp hoặc giám sát trẻ chải răng, đặc biệt trước khi ngủ. Lượng kem đánh răng được ADA khuyến nghị như sau:

Hướng dẫn trẻ nhổ kem khi có thể và hạn chế nuốt. Nếu chưa rõ sản phẩm nào phù hợp, cha mẹ nên hỏi nha sĩ. 

Làm sạch vùng tiếp xúc giữa các răng

Khi trẻ có hai răng chạm nhau, cha mẹ nên bắt đầu làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa. Thao tác nhẹ nhàng và hỗ trợ trẻ cho đến khi con có thể thực hiện đúng. 

Điều chỉnh thói quen ăn uống

Giảm thói quen ăn vặt có đường nhiều lần, tránh để trẻ nhấp nước ngọt kéo dài và ưu tiên nước lọc giữa các bữa. Không nên coi nước trái cây hoặc đồ ăn ngọt được quảng cáo là “tự nhiên” là lựa chọn không gây sâu răng.

Duy trì lịch khám theo nguy cơ sâu răng

Trẻ cần được khám và theo dõi ngay cả khi không đau. Lịch hẹn nên thực hiện theo đánh giá của nha sĩ thay vì chờ xuất hiện lỗ sâu hoặc sưng đau mới đưa con đến khám.

Câu hỏi thường gặp về trẻ bị sâu kẽ răng

Trẻ bị sâu kẽ răng nhưng không đau có cần khám không?

Có. Không đau không loại trừ sâu răng. Khám giúp xác định trẻ cần theo dõi, kiểm soát tổn thương sớm hay phục hồi răng.

Bé bị sâu kẽ răng cửa có tự hết không?

Tổn thương sớm chưa tạo lỗ có thể được kiểm soát hoặc tái khoáng trong điều kiện phù hợp. Khi đã mất mô tạo thành lỗ sâu, phần răng bị mất không tự mọc lại. 

Sâu kẽ răng có phải lấy tủy không?

Không phải trường hợp nào cũng cần lấy tủy. Chỉ định phụ thuộc sức khỏe tủy và khả năng phục hồi của răng, không chỉ phụ thuộc việc có lỗ sâu.

Trám răng rồi có thể bị sâu lại không?

Có thể xuất hiện tổn thương sâu mới nếu các yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát. Trẻ vẫn cần vệ sinh hằng ngày, điều chỉnh thói quen ăn uống và tái khám sau phục hồi. 

Có nên đợi răng sữa sâu tự thay không?

Không nên tự quyết định chờ thay răng. Nha sĩ cần đánh giá tổn thương, triệu chứng và tình trạng của từng răng để xác định có thể theo dõi hay cần can thiệp.

Khi nghi ngờ trẻ bị sâu kẽ răng, cha mẹ nên đưa con đi khám sớm để bác sĩ xác định mức độ tổn thương và tư vấn cách điều trị phù hợp, kể cả khi trẻ chưa kêu đau. Để được tư vấn và đặt lịch khám tại Nha khoa Nụ Cười Việt, cha mẹ vui lòng liên hệ hotline 0899.196.854.