Răng bị gãy ngang phải làm sao? Nguyên nhân và cách điều trị 

1. Nguyên nhân răng bị gãy ngang

Răng bị gãy ngang thường xuất phát từ nhiều yếu tố tác động cả bên ngoài lẫn bên trong cấu trúc răng:

• Cắn hoặc nhai vật quá cứng: Thường xuyên cắn đá, nhai thực phẩm quá cứng hoặc dùng răng để mở nắp chai, xé bao bì... có thể tạo áp lực lớn lên cấu trúc răng. Nếu lặp lại trong thời gian dài, những thói quen này có thể làm tăng nguy cơ nứt và gãy răng.

• Sâu răng làm suy yếu cấu trúc răng: Răng bị sâu lâu ngày có thể mất đi một lượng lớn mô răng khỏe mạnh. Khi cấu trúc nâng đỡ không còn vững chắc, răng dễ bị nứt hoặc gãy hơn trong quá trình ăn nhai, thậm chí khi chịu lực không quá lớn.

• Răng đã điều trị tủy hoặc có miếng trám lớn: Những răng đã điều trị tủy hoặc mất nhiều mô răng do sâu, vỡ thường có cấu trúc yếu hơn. Đặc biệt, nếu phần mô răng còn lại không đủ khả năng chịu lực nhưng vẫn phải đảm nhận chức năng ăn nhai lớn, nguy cơ nứt gãy có thể tăng lên.

• Nứt răng từ trước nhưng không được phát hiện: Một số trường hợp răng đã xuất hiện đường nứt nhỏ do chấn thương hoặc lực nhai kéo dài nhưng không được phát hiện sớm. Theo thời gian, đường nứt có thể lan rộng và khiến răng gãy ngang hoặc vỡ thành nhiều phần.

2. Răng bị gãy ngang có nguy hiểm không?

Mức độ ảnh hưởng của răng bị gãy ngang phụ thuộc chủ yếu vào vị trí và độ sâu của đường gãy. Nếu chỉ tổn thương một phần nhỏ thân răng, bác sĩ có thể phục hồi tương đối đơn giản. Ngược lại, nếu đường gãy đi sâu vào tủy hoặc kéo dài xuống dưới nướu, việc điều trị sẽ phức tạp hơn và khả năng giữ lại răng có thể bị hạn chế.

Một số vấn đề thường gặp khi răng bị gãy ngang gồm:

Đau và ê buốt răng

Khi lớp men và ngà răng bị tổn thương, các mô bên trong có thể tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Người bệnh thường cảm thấy ê buốt khi ăn đồ nóng, lạnh hoặc chua, gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày.

Nếu đường gãy ảnh hưởng đến tủy răng, người bệnh có thể xuất hiện đau nhức nhiều hơn, đặc biệt khi vi khuẩn xâm nhập gây viêm tủy.

Tăng nguy cơ viêm nhiễm

Vết gãy tạo ra đường vào để vi khuẩn xâm nhập vào các mô sâu bên trong răng. Nếu không được điều trị, tình trạng này có thể dẫn đến viêm tủy, hoại tử tủy, áp xe hoặc nhiễm trùng các mô xung quanh răng.

Đây là lý do người bị gãy răng nên đến nha khoa kiểm tra sớm, ngay cả khi cảm giác đau không quá rõ rệt.

Ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai

Răng bị gãy ngang làm suy giảm nghiêm trọng chức năng ăn nhai do mất bề mặt nghiền, thân răng còn lại quá ngắn và tạo khoảng trống khi cắn thức ăn, đặc biệt khó khăn khi ăn những thực phẩm cần lực cắn xé lớn. Về lâu dài, thức ăn không được nghiền kỹ có thể làm tăng áp lực lên dạ dày và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

Mất thẩm mỹ 

Răng bị gãy ngang ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ, đặc biệt đối với răng cửa dễ nhìn thấy khi giao tiếp, làm bạn không thể nào cười nói một cách tự nhiên như trước được. Tình trạng này cũng có thể làm thay đổi tổng thể khuôn mặt nếu không được khắc phục.

Xô lệch răng kế cận

Nếu răng bị gãy ngang ở phần chân răng và không được phục hồi kịp thời, các răng kế cận có xu hướng nghiêng và dịch chuyển về phía khoảng trống do mất thân răng. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến xô lệch răng và làm sai lệch khớp cắn.

3. Răng bị gãy ngang phải làm sao?

Xử lý răng bị gãy ngang phải làm sao sẽ phụ thuộc vào vị trí gãy, mức độ tổn thương cũng như tình trạng tủy răng. Sau khi thăm khám và chụp phim, bác sĩ sẽ chỉ định 1 trong 4 phương án phù hợp sau để bảo tồn tối đa răng thật như trám răng, bọc răng sứ, trồng răng implant hoặc làm cầu răng sứ.

Trám răng 

Nếu răng chỉ bị mẻ hoặc gãy một phần nhỏ ở thân răng, chưa ảnh hưởng đến tủy và phần mô răng còn lại vẫn chắc khỏe, bác sĩ có thể lựa chọn phương pháp trám răng bằng vật liệu composite.

Bác sĩ sẽ làm sạch vùng tổn thương, xử lý phần mô răng bị sâu hoặc yếu nếu có, sau đó sử dụng vật liệu trám để tái tạo lại hình dáng răng. Composite có màu tương đối tương đồng với răng thật nên có thể đáp ứng tốt nhu cầu thẩm mỹ trong những trường hợp phù hợp.

Ưu điểm:

• Thời gian thực hiện nhanh.

• Chi phí thấp hơn so với phục hình sứ.

• Bảo tồn được nhiều mô răng thật.

• Có thể cải thiện hình dáng và thẩm mỹ của răng.

Hạn chế:

• Độ bền phụ thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương.

• Không phù hợp với trường hợp mất quá nhiều mô răng.

• Vật liệu trám có thể bị mòn, bong hoặc đổi màu theo thời gian.

Bọc răng sứ 

Khi răng bị gãy ngang làm mất nhiều mô thân răng nhưng chân răng vẫn khỏe mạnh và có thể giữ lại, bác sĩ có thể cân nhắc phục hình bằng mão răng sứ.

Nếu tổn thương đã ảnh hưởng đến tủy, người bệnh có thể cần điều trị tủy trước khi phục hình. Trong một số trường hợp, bác sĩ cũng có thể cần thực hiện các bước phục hồi phần thân răng còn lại để tạo nền tảng vững chắc cho mão sứ. Mão sứ sẽ được thiết kế phù hợp về hình dáng, kích thước và màu sắc, sau đó gắn cố định lên răng để khôi phục chức năng ăn nhai và thẩm mỹ.

Ưu điểm:

• Khôi phục hình dáng và thẩm mỹ của răng.

• Cải thiện khả năng ăn nhai.

Hạn chế:

• Cần thực hiện mài chỉnh răng để tạo khoảng phục hình.

• Không phù hợp nếu chân răng bị tổn thương nghiêm trọng hoặc không còn khả năng nâng đỡ.

• Chi phí cao hơn so với trám răng.

Trồng răng Implant 

Nếu răng bị gãy ngang quá sâu, đường gãy kéo dài xuống dưới nướu hoặc chân răng bị tổn thương nghiêm trọng và không thể phục hồi, bác sĩ có thể chỉ định nhổ bỏ răng.

Sau khi mất răng, trồng răng Implant là một trong những phương pháp phục hồi được cân nhắc nhờ khả năng thay thế cả chân răng và thân răng. Trụ Implant được cấy vào xương hàm để đóng vai trò như chân răng nhân tạo. Sau khi trụ tích hợp ổn định với xương, bác sĩ sẽ phục hình mão răng sứ phía trên để hoàn thiện chiếc răng.

Trước khi thực hiện, người bệnh cần được kiểm tra sức khỏe tổng quát và đánh giá tình trạng xương hàm. Nếu xương không đủ thể tích hoặc mật độ, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp hỗ trợ như ghép xương tùy trường hợp.

Ưu điểm:

• Phục hồi răng mất toàn diện

• Khôi phục khả năng ăn nhai và thẩm mỹ tốt

• Không cần mài các răng kế cận để làm trụ

• Giúp hạn chế tiêu xương tại vùng mất răng

Hạn chế:

• Chi phí điều trị khá cao

• Thời gian điều trị có thể kéo dài do cần thời gian tích hợp xương

• Cần đánh giá kỹ tình trạng xương hàm và sức khỏe tổng quát trước khi thực hiện

• Một số trường hợp có thể cần ghép xương hoặc các thủ thuật hỗ trợ khác

3.4. Làm cầu răng sứ

Cầu răng sứ có thể được lựa chọn trong một số trường hợp người bệnh mất răng nhưng chưa phù hợp hoặc chưa lựa chọn phương pháp Implant. Phương pháp này sử dụng các răng kế cận làm điểm tựa để nâng đỡ phần răng giả thay thế vị trí răng đã mất.

Thông thường, bác sĩ sẽ mài chỉnh các răng trụ phù hợp, lấy dấu và chế tác cầu răng sứ. Sau đó, cầu răng được gắn cố định lên các răng trụ để lấp đầy khoảng mất răng

Ưu điểm:

• Thời gian thực hiện nhanh

• Khôi phục thẩm mỹ và chức năng ăn nhai tương đối

• Chi phí thấp hơn implant, phù hợp với nhiều đối tượng

Nhược điểm:

• Phải mài răng thật kế cận nên về lâu dài có thể làm yếu răng thật

• Không áp dụng được cho trường hợp mất nhiều răng liền kề hoặc răng trụ yếu.

• Cần vệ sinh cẩn thận để tránh thức ăn đọng dưới cầu răng gây hôi miệng

4. Cần làm gì ngay sau khi răng bị gãy ngang? 

Trong thời gian chờ đến nha khoa, bạn nên lưu ý một số điều sau để hạn chế tổn thương thêm:

• Không nhai tại vị trí răng bị gãy: Việc tiếp tục sử dụng răng tổn thương có thể làm đường gãy lan rộng hoặc khiến phần răng còn lại tiếp tục vỡ.
• Hạn chế thức ăn quá cứng, nóng hoặc lạnh: Những loại thực phẩm này có thể kích thích vùng răng đang tổn thương và làm tăng cảm giác đau, ê buốt.
• Giữ vệ sinh răng miệng: Có thể súc miệng nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý để làm sạch khoang miệng. Không nên chà xát mạnh vào vùng răng bị gãy.
• Không tự ý dùng keo để gắn mảnh răng: Việc tự gắn mảnh răng tại nhà có thể gây tổn thương mô răng và mô nướu, đồng thời làm ảnh hưởng đến quá trình điều trị sau đó.
• Đến nha khoa sớm: Đặc biệt khi xuất hiện đau nhức nhiều, chảy máu, sưng nướu hoặc mảnh răng gãy có cạnh sắc gây tổn thương môi, má hoặc lưỡi.

5. Câu hỏi thường gặp về răng bị gãy ngang 

5.1. Răng bị gãy ngang có giữ lại được không?

Tùy vào vị trí và mức độ đường gãy, nếu răng chỉ gãy một phần thân răng và chân răng còn khỏe, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp phục hồi để bảo tồn răng thật.

Ngược lại, nếu đường gãy kéo dài sâu dưới nướu, chân răng bị tổn thương nghiêm trọng hoặc răng không còn khả năng phục hồi, bác sĩ có thể chỉ định nhổ răng và tư vấn phương án thay thế phù hợp.

5.2. Có nên giữ lại mảnh răng bị gãy không?

Khi răng bị gãy ngang, bạn cần nhanh chóng tìm và nhặt lại mảnh răng bị vỡ. Lưu ý chỉ cầm vào phần thân răng, tuyệt đối không chạm vào phần chân răng (vùng tủy) để tránh làm tổn thương các dây chằng nha chu còn sót lại. Nếu mảnh răng bị bẩn, hãy rửa nhẹ nhàng dưới vòi nước sạch hoặc nước muối sinh lý trong vài giây và không chà xát mạnh.

Sau đó, bảo quản mảnh răng bằng cách ngâm trong sữa tươi không đường hoặc nước muối sinh lý để duy trì độ ẩm cần thiết. Cuối cùng, hãy mang theo mảnh răng đã được bảo quản đến nha khoa sớm nhất có thể để tăng cơ hội phục hồi răng.

5.43. Răng bị gãy ngang có tự lành lại được không?

Răng đã bị gãy không thể tự tái tạo lại phần mô răng đã mất. Tuy nhiên, tùy mức độ tổn thương, bác sĩ có thể thực hiện các phương pháp phục hồi khác nhau để bảo tồn phần răng còn lại và khôi phục chức năng ăn nhai, thẩm mỹ.

Do đó, nếu phát hiện răng bị nứt, gãy hoặc mẻ, bạn nên thăm khám sớm thay vì chờ tình trạng tự cải thiện.

Răng bị gãy ngang có thể chỉ là tổn thương nhỏ ở phần thân răng nhưng cũng có trường hợp đường gãy lan sâu, ảnh hưởng đến tủy hoặc chân răng. Tùy vào mức độ tổn thương và khả năng bảo tồn răng, bác sĩ có thể chỉ định trám răng, phục hình mão sứ, làm cầu răng sứ hoặc trồng răng Implant. 

Nếu bạn đang gặp tình trạng răng bị gãy ngang, hãy đến nha khoa để được bác sĩ kiểm tra, chẩn đoán nguyên nhân và tư vấn phương án điều trị phù hợp và kịp thời với tình trạng răng.